Dlaczego „szkoły w chmurze” to problem dla Świnoujścia?

Radna Lidia Gawrońska, wiceprzewodnicząca Komisji Edukacji, Kultury i Sportu Rady Miasta Świnoujścia, wzięła dziś udział w ważnym spotkaniu dotyczącym przyszłości systemu oświaty w Polsce. W rozmowach uczestniczyli minister edukacji narodowej Barbara Nowacka oraz przedstawiciele Instytutu Badań Edukacyjnych (IBE PIB).

Centralnym punktem dyskusji stał się dla Świnoujścia szczególnie istotny problem funkcjonowania tzw. „szkół w chmurze” oraz szeroko rozumianej edukacji domowej realizowanej w formie zdalnej przez podmioty niepubliczne. Model ten, choć daje rodzicom i uczniom dużą elastyczność, generuje coraz poważniejsze obciążenia finansowe dla samorządów lokalnych.

W Świnoujściu, podobnie jak w wielu innych miastach, obserwuje się dynamiczny wzrost liczby dzieci realizujących obowiązek szkolny poza tradycyjnymi placówkami – głównie poprzez największą w Polsce platformę tego typu, czyli Szkołę w Chmurze. Samorząd wypłaca wtedy dotację oświatową na każdego takiego ucznia, mimo że nie prowadzi dla niego codziennych zajęć stacjonarnych, nie ponosi kosztów utrzymania budynku, ogrzewania, sprzątania czy zatrudnienia pełnej kadry pedagogicznej na miejscu.

Według szacunków podawanych w debacie publicznej przez senator Magdalenę Kochan i lokalne władze, obecny system może w perspektywie najbliższych lat generować dla budżetu Świnoujścia obciążenie rzędu nawet 10 milionów złotych rocznie (a w pesymistycznych wariantach nawet wyższe kwoty w skali kilku lat). To środki, które musiałyby zostać przesunięte z innych kluczowych inwestycji miejskich – remontów dróg, infrastruktury sportowej, kultury czy pomocy społecznej.

Głos Świnoujścia na forum krajowym

Udział radnej Lidii Gawrońskiej w spotkaniu z minister Nowacką i ekspertami IBE miał na celu bezpośrednie przedstawienie realiów finansowych i społecznych, z jakimi boryka się Świnoujście. Temat ten nie dotyczy już tylko pojedynczych przypadków – stał się jednym z najpoważniejszych wyzwań stojących przed polskimi samorządami w obszarze oświaty.

„To przykład rozmów i działań, które mają bezpośredni wpływ na finanse naszego miasta i przyszłość całego systemu edukacji” – podkreślała radna Gawrońska po spotkaniu.

Dyskusja pokazała, że problem wymaga pilnego, systemowego rozwiązania na poziomie centralnym. Samorządy oczekują jasnych zasad finansowania, realnej kontroli realizacji podstawy programowej w edukacji domowej oraz mechanizmów, które zapobiegną przerzucaniu na gminy kosztów, których de facto nie ponoszą.

Spotkanie może stanowić ważny krok w kierunku wypracowania nowych rozwiązań – zarówno w zakresie finansowania edukacji domowej, jak i zapewnienia wysokiej jakości kształcenia niezależnie od wybranej formy nauki. Świnoujście, jako miasto mocno dotknięte tym zjawiskiem, ma w tej debacie głos szczególnie wyraźny i potrzebny.

Śledzimy dalszy rozwój sytuacji – zarówno na szczeblu ministerialnym, jak i w pracach Instytutu Badań Edukacyjnych.