{"id":4801,"date":"2026-03-13T09:57:21","date_gmt":"2026-03-13T08:57:21","guid":{"rendered":"https:\/\/ewyspiarz.info\/wyspiarz\/?p=4801"},"modified":"2026-03-13T09:57:21","modified_gmt":"2026-03-13T08:57:21","slug":"najczarniejszy-dzien-w-historii-swinoujscia-12-marca-1945-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/2026\/03\/13\/najczarniejszy-dzien-w-historii-swinoujscia-12-marca-1945-roku\/","title":{"rendered":"Najczarniejszy dzie\u0144 w historii \u015awinouj\u015bcia \u2013 12 marca 1945 roku"},"content":{"rendered":"

12 marca 1945 roku na zawsze zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci \u015awinouj\u015bcia jako dzie\u0144 najwi\u0119kszej tragedii w dziejach miasta. Tego dnia, w \u015brodku wojny, kt\u00f3ra zbli\u017ca\u0142a si\u0119 ju\u017c ku ko\u0144cowi, ameryka\u0144skie lotnictwo przeprowadzi\u0142o jeden z najci\u0119\u017cszych nalot\u00f3w dywanowych na Pomorzu. Celem mia\u0142 by\u0107 port i infrastruktura wojskowa, ale skutki dotkn\u0119\u0142y przede wszystkim ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 \u2013 mieszka\u0144c\u00f3w i dziesi\u0105tki tysi\u0119cy uchod\u017ac\u00f3w uciekaj\u0105cych przed Armi\u0105 Czerwon\u0105.<\/p>\n

W marcu 1945 \u015awinouj\u015bcie (w\u00f3wczas Swinem\u00fcnde) by\u0142o przepe\u0142nione. Sta\u0142a ludno\u015b\u0107 liczy\u0142a oko\u0142o 20\u201322 tysi\u0119cy os\u00f3b, ale w mie\u015bcie i na wyspie Uznam koczowa\u0142o nawet 60\u2013100 tysi\u0119cy uciekinier\u00f3w z Prus Wschodnich, Pomorza i innych teren\u00f3w zaj\u0119tych przez Sowiet\u00f3w. Ludzie spali w szko\u0142ach, na dworcach, w wagonach, na statkach stoj\u0105cych w porcie, w piwnicach i na ulicach. W\u0142a\u015bnie w tym t\u0142umie bezbronnych cywil\u00f3w \u2013 kobiet, dzieci, starc\u00f3w \u2013 uderzy\u0142y bomby.<\/p>\n

Oko\u0142o godziny 12:00 zawy\u0142y syreny. Przez blisko 70 minut nad miastem kr\u0105\u017cy\u0142o oko\u0142o 660\u2013671 ci\u0119\u017ckich bombowc\u00f3w<\/strong> (g\u0142\u00f3wnie B-17 Flying Fortress i B-24 Liberator) z 8. Powietrznej Floty USA, eskortowanych przez setki my\u015bliwc\u00f3w. Zrzucono na \u015awinouj\u015bcie ponad 3200 bomb<\/strong> o \u0142\u0105cznej wadze oko\u0142o 1600 ton<\/strong>. Atak obj\u0105\u0142 dzielnice mieszkalne, port, pla\u017c\u0119 i zakotwiczone statki transportowe z uchod\u017acami.<\/p>\n

Zgin\u0119\u0142o \u2013 wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w \u2013 od oko\u0142o 4\u20136 tysi\u0119cy do nawet 10\u201323 tysi\u0119cy os\u00f3b<\/strong>. Najcz\u0119\u015bciej powtarzana w ostatnich latach liczba to oko\u0142o 10 tysi\u0119cy ofiar<\/strong>, cho\u0107 jeszcze w starszych \u017ar\u00f3d\u0142ach pojawia\u0142y si\u0119 wy\u017csze warto\u015bci. Wiele cia\u0142 nigdy nie zidentyfikowano. Najtragiczniejszy los spotka\u0142 pasa\u017cer\u00f3w statk\u00f3w \u2013 np. na \u201eAndrosie\u201d zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 570 os\u00f3b, g\u0142\u00f3wnie kobiet i dzieci.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ofiar pochowano w masowych grobach na wzg\u00f3rzu Golm<\/strong> (po niemieckiej stronie dzisiejszej granicy, na wyspie Uznam). Tam powsta\u0142o p\u00f3\u017aniej Miejsce Pami\u0119ci Golm<\/strong> \u2013 jeden z najwi\u0119kszych cmentarzy wojennych cywilnych ofiar II wojny \u015bwiatowej w p\u00f3\u0142nocnych Niemczech.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\n<\/p>\n

Wczoraj (12 marca 2026 roku) po raz kolejny na Golm odby\u0142y si\u0119 uroczyste obchody rocznicowe \u2013 w tym roku ju\u017c 81. rocznica<\/strong> tragedii. W wydarzeniu uczestniczy\u0142a m.in. El\u017cbieta Jab\u0142o\u0144ska<\/strong>, radna \u015awinouj\u015bcia, kt\u00f3ra podzieli\u0142a si\u0119 poruszaj\u0105cymi refleksjami:<\/p>\n

\n

\u201ePoruszaj\u0105ce spotkanie, pe\u0142ne refleksji nad histori\u0105 oraz pami\u0119ci\u0105 o tych, kt\u00f3rzy zgin\u0119li.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

Szczeg\u00f3lne wra\u017cenie zrobi\u0142a na niej opowie\u015b\u0107 odczytana przez uczni\u00f3w<\/strong> LO im. Mieszka I w \u015awinouj\u015bciu \u2013 Mateusza Bochnego i Franciszka Gralaka. Ch\u0142opcy w dw\u00f3ch j\u0119zykach \u2013 polskim i niemieckim \u2013 przedstawili fragmenty wspomnie\u0144 Horsta Wegnera<\/strong>, kt\u00f3ry w czasie nalotu najprawdopodobniej znajdowa\u0142 si\u0119 w rejonie dzisiejszego budynku liceum. Z relacji starszych mieszka\u0144c\u00f3w miasta wiadomo, \u017ce po bombardowaniu szkolne boisko by\u0142o dos\u0142ownie pokryte cia\u0142ami ofiar \u2013 wstrz\u0105saj\u0105cy obraz, kt\u00f3ry na zawsze wry\u0142 si\u0119 w pami\u0119\u0107 \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>

foto. Iwona Wypych<\/p><\/div>\n

\n

Uroczysto\u015bci na Golm od lat s\u0105 wa\u017cnym symbolem wsp\u00f3lnej polsko-niemieckiej pami\u0119ci<\/strong>. W tym roku wzruszaj\u0105ce przem\u00f3wienie wyg\u0142osi\u0142 Martin Hanf<\/strong>, dyrektor Stowarzyszenia Euroregionu Pomerania, podkre\u015blaj\u0105c, jak wiele udaje si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej i jak wiele ciekawych projekt\u00f3w wci\u0105\u017c przed nami.<\/p>\n

Podzi\u0119kowania nale\u017c\u0105 si\u0119 wszystkim, kt\u00f3rzy piel\u0119gnuj\u0105 to miejsce i pami\u0119\u0107 o tragedii:<\/p>\n

    \n
  • Katharinie Feike \u2013 dyrektorce O\u015brodka Spotka\u0144 i Edukacji M\u0142odzie\u017cy na Golm<\/li>\n
  • nauczycielom i uczniom LO im. Mieszka I<\/li>\n
  • organizatorom i wolontariuszom<\/li>\n
  • a tak\u017ce Kingzie Sikorze, Mariuszowi Siemi\u0105tkowskiemu, Iwonie Wypych oraz wszystkim zaanga\u017cowanym w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Miejsca Pami\u0119ci Golm.<\/li>\n<\/ul>\n

    12 marca 1945 roku nie by\u0142 \u201etylko\u201d jednym z setek nalot\u00f3w II wojny \u015bwiatowej. By\u0142 dniem, w kt\u00f3rym w ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu minut zgin\u0119\u0142o wi\u0119cej cywil\u00f3w ni\u017c w wielu innych dramatycznych wydarzeniach tamtego czasu. Dzi\u015b, ponad osiem dekad p\u00f3\u017aniej, Golm przypomina nam, \u017ce wojna nie wybiera \u2013 i \u017ce pami\u0119\u0107 o niewinnych ofiarach jest obowi\u0105zkiem po obu stronach granicy.<\/p>\n

    Niech ten najczarniejszy dzie\u0144 \u015awinouj\u015bcia pozostanie przestrog\u0105 \u2013 i impulsem do dalszego budowania pokoju.<\/p>\n

    Foto. Iwona Wypych<\/strong><\/p>\n

    \"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    12 marca 1945 roku na zawsze zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci \u015awinouj\u015bcia jako dzie\u0144 najwi\u0119kszej tragedii w dziejach miasta. Tego dnia, w \u015brodku wojny, kt\u00f3ra zbli\u017ca\u0142a si\u0119 ju\u017c ku ko\u0144cowi, ameryka\u0144skie lotnictwo przeprowadzi\u0142o jeden z najci\u0119\u017cszych nalot\u00f3w dywanowych na Pomorzu. Celem mia\u0142 by\u0107 port i infrastruktura wojskowa, ale skutki dotkn\u0119\u0142y przede wszystkim ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105 \u2013 mieszka\u0144c\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4803,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[81,85],"tags":[],"class_list":["post-4801","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-region","category-swinoujscie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4801","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4801"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4801\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ewyspiarz.info\/ogloszenia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}